Wat doe ik bij eikenprocessierups in of naast mijn tuin?
Raak de rupsen en de nesten niet aan en houd kinderen en huisdieren op afstand, want de brandharen van de eikenprocessierups veroorzaken jeuk, huiduitslag en irritatie aan ogen en luchtwegen, ook nog lang nadat een nest is verlaten. Verwijdering vraagt gespecialiseerde uitrusting en ervaring; bij een nest op een eigen boom schakelt u een hovenier of plaagdierbestrijder in, bij een nest op een boom van de gemeente meldt u dat bij de gemeente.
Waaraan herkent u een nest van de eikenprocessierups?
Een nest van de eikenprocessierups oogt als een grijswitte, spinselachtige massa tegen de stam of in de dikkere takken van een eik, vaak met zichtbare, harige rupsen die er in een lange rij overheen bewegen. De rupsen trekken in groepen over de stam op zoek naar voedsel, wat de naam processierups verklaart.
De periode waarin rupsen en nesten actief zijn, loopt grofweg van mei tot in juli, met de meeste overlast in de weken dat de rupsen op hun grootst zijn en de meeste brandharen dragen.
Waarom blijven brandharen ook na verwijdering van een nest gevaarlijk?
De microscopische brandharen van de rupsen breken makkelijk af en verspreiden zich met de wind, waardoor ze ook nog aanwezig kunnen zijn in de grond of tussen gras rond een boom nadat het nest zelf al is weggehaald. Contact met deze haren veroorzaakt jeuk, rode bultjes en soms irritatie aan ogen of luchtwegen, bij mensen én bij huisdieren.
Vermijd daarom niet alleen het nest zelf, maar ook langdurig verblijf of spelen vlak onder een aangetaste boom in de weken na het verwijderen, tot de omgeving goed is schoongemaakt.
Wat doet u het beste bij een nest op uw eigen boom?
Probeer een nest niet zelf met een tuinslang, een stok of een stofzuiger te verwijderen; zonder beschermende kleding en gespecialiseerde apparatuur is de kans op contact met brandharen groot. Een hovenier of plaagdierbestrijder met ervaring in het wegzuigen of wegbranden van nesten voert dit werk veiliger en grondiger uit.
Bij een boom die dicht bij een terras, een zandbak of een looppad staat, weegt snelle actie extra zwaar, omdat de kans op contact met mensen daar het grootst is.
Wat doet u bij een nest op een boom die niet van u is?
Staat de aangetaste boom op openbaar terrein of bij de buren, dan meldt u dit bij de gemeente of bij de eigenaar van de boom, in plaats van zelf iets aan het nest te doen; zie ook boom van de buren of de gemeente voor de vraag wie waarvoor verantwoordelijk is. Veel gemeenten hebben hiervoor een vast meldpunt en plannen de verwijdering van nesten op openbare eiken in.
Zolang het nest nog aanwezig is, houdt u de directe omgeving eromheen zoveel mogelijk mijden, ook als de boom niet op eigen terrein staat.
Hoe voorkomt u overlast in een volgend seizoen?
Volledige preventie is bij een eik in de buurt lastig, maar een gezonde, diverse tuinbeplanting die vogels zoals mezen aantrekt, helpt mee, omdat deze vogels rupsen als voedsel eten. Sommige gemeenten en hoveniers zetten daarnaast nestkastjes voor mezen in de buurt van gevoelige eiken in als aanvulling op andere maatregelen.
Snoeiwerk aan een eik plant u bij voorkeur buiten de periode waarin de rupsen actief zijn, zodat er geen onnodig contact ontstaat tijdens het werk zelf.
Stap voor stap
- Houd afstand en raak niets aan Blijf zelf, met kinderen en huisdieren, uit de buurt van het nest en van de grond eronder.
- Stel de locatie van de boom vast Ga na of de boom op eigen terrein staat of op grond van de gemeente of de buren.
- Schakel de juiste partij in Bel bij een eigen boom een hovenier of plaagdierbestrijder in, en meld een boom van de gemeente bij het gemeentelijk meldpunt.
- Mijd de omgeving na verwijdering Blijf de plek onder de boom nog enige tijd mijden, ook nadat het nest zichtbaar is weggehaald, vanwege losse brandharen in de grond.
Veelgestelde vragen
Kan ik een eikenprocessierups met bladblazer of tuinslang wegspuiten?
Dat wordt afgeraden; daarmee verspreidt u de losse brandharen juist verder over de omgeving, in plaats van ze veilig af te voeren.
Blijven brandharen lang in de grond aanwezig?
Ze kunnen weken tot maanden actief blijven, afhankelijk van weer en begroeiing, wat het belang van goed schoonmaken na verwijdering verklaart.
Tast de eikenprocessierups de gezondheid van de boom zelf aan?
Bij een zware, herhaalde aantasting kan de boom aan vitaliteit inboeten door bladverlies, maar de rups is in de eerste plaats een risico voor mensen en dieren, niet voor de boom zelf.