Welke planten kunnen tegen hitte en droogte in een stadstuin en op zand?
Planten met een grijs of behaard blad, een diepe penwortel of een vetplantachtige structuur verdragen hitte en droogte doorgaans het best, omdat die eigenschappen verdamping beperken of water intern opslaan. Op zandgrond, waar water snel wegzakt, en in een stadstuin met veel steen en weerkaatste warmte is deze eigenschap nog belangrijker dan in een gewone border.
Waaraan herkent u een plant die tegen droogte kan?
Grijs, zilverkleurig of behaard blad wijst vaak op een plant die van nature in een droog, zonnig klimaat groeit, omdat die kleur en beharing zonlicht weerkaatsen en verdamping via het blad beperken. Een plant met kleine, smalle of leerachtige bladeren verliest bovendien minder vocht dan een plant met een groot, dun blad.
Een diepe penwortel, zoals bij veel mediterrane kruiden, haalt water uit lagen die bij een gewone border buiten bereik blijven, terwijl een vetplantachtige structuur, zoals bij sommige vaste planten, water intern opslaat voor een droge periode. Beide eigenschappen maken een plant minder afhankelijk van bijgieten zodra ze eenmaal zijn ingeworteld.
Waarom vraagt een stadstuin om extra droogtebestendige beplanting?
Een stadstuin houdt door de omringende bestrating, muren en gebouwen overdag meer warmte vast dan een tuin in een groenere omgeving, waardoor de temperatuur er ís avonds langzamer daalt en planten langer aan warmte worden blootgesteld. Die opgeslagen warmte verdampt bovendien extra vocht uit de bodem, ook op momenten dat de lucht zelf al is afgekoeld.
Een border tegen een zuidmuur in een stadstuin vraagt daarom om planten die tegen zowel hitte als droogte kunnen, terwijl diezelfde plant in een tuin met meer schaduw en groen juist sneller last zou hebben van te veel warmte.
Welke aanpassing vraagt zandgrond bij de keuze van beplanting?
Op zandgrond zakt regenwater snel weg naar diepere lagen, waardoor de wortelzone sneller uitdroogt dan op een zwaardere bodem, ook wanneer er voldoende neerslag is gevallen. Een plant die op zand goed gedijt, haalt water vaak van dieper in de bodem of slaat het intern op, in plaats van te vertrouwen op vocht dat vlak onder het oppervlak blijft hangen.
Een laag compost of mulch verbetert het vochthoudend vermogen van zandgrond enigszins, maar verandert de kern van het probleem niet; de keuze voor van nature droogtebestendige soorten blijft op zand belangrijker dan op klei of veen.
Hoe helpt u nieuwe droogtebestendige beplanting het eerste jaar op weg?
Ook een plant die volwassen goed tegen droogte kan, heeft in het eerste jaar na planten nog gewoon extra water nodig, omdat de wortels dan nog niet diep genoeg zitten om de eigen droogtebestendigheid waar te maken. Behandel nieuwe aanplant van droogtebestendige soorten dus als andere jonge aanplant, met regelmatig water tot de wortels zich hebben gevestigd.
Plant droogtebestendige soorten bij voorkeur in het najaar, zodat de wortels een winterseizoen de tijd krijgen om te groeien voordat de eerste droge zomer aanbreekt, in plaats van in de zomer zelf, wanneer de jonge wortelkluit direct al met droogte te maken krijgt.
Wat doet u met bestaande beplanting die niet tegen hitte en droogte kan?
Een border met beplanting die slecht tegen droogte kan, verplaatst u bij voorkeur in het najaar of vroege voorjaar naar een schaduwrijkere plek in de tuin, in plaats van de planten op de huidige, te warme plek te blijven bijgieten. Combineer die verplaatsing met de aanplant van meer droogtebestendige soorten op de vrijgekomen, zonnige plek.
Een gemengde border werkt het beste wanneer de indeling de natuurlijke verschillen in de tuin volgt, met droogtebestendige planten op de warmste, meest open plekken en een schaduwplant op een lager gelegen, beschutter deel van de tuin.
Veelgestelde vragen
Kunnen droogtebestendige planten ook tegen een natte winter?
Niet altijd; veel planten die goed tegen droogte kunnen, verdragen juist slecht een winter met natte, koude wortels, dus een goed doorlatende bodem blijft ook voor deze soorten belangrijk.
Is gazon vervangen door droogtebestendige beplanting een optie in een stadstuin?
Ja, een border met droogtebestendige vaste planten vraagt na de eerste twee jaar meestal minder water dan een gazon, dat bij aanhoudende droogte snel verkleurt en om extra aandacht vraagt.
Groeien droogtebestendige planten ook goed in de schaduw van een stadstuin?
De meeste droogtebestendige soorten hebben juist veel zon nodig om goed te groeien; in een schaduwrijk deel van de stadstuin passen andere, schaduwverdragende planten beter.