Hoe maak ik mijn tuin klimaatadaptief en wat vraagt de gemeente daarvan?
Een klimaatadaptieve tuin vangt regenwater op eigen terrein op, houdt water langer vast in de bodem en beperkt verharding, bijvoorbeeld met een wadi, een infiltratiekrat of minder bestrating. Sommige gemeenten stellen via een omgevingsplan of een eigen verordening eisen aan de afvoer van regenwater bij nieuwbouw of een grote verbouwing; vraag bij twijfel na of dat ook voor uw tuin geldt.
Welke maatregelen houden regenwater vast in de tuin zelf?
Een wadi vangt regenwater tijdelijk op in een verdiepte strook van de tuin, van waaruit het geleidelijk in de bodem trekt in plaats van direct naar het riool te lopen.
Een infiltratiekrat onder de bestrating of het gazon doet in feite hetzelfde, maar dan onzichtbaar onder de grond, en past daardoor ook in een kleinere tuin.
Een regenton is een eenvoudigere maatregel die vooral geschikt is om regenwater later zelf te gebruiken voor de beplanting, los van de afvoercapaciteit van de bodem.
Combineert u meerdere maatregelen, dan versterken ze elkaar vaak: een wadi die overloopt bij hevige regen, kan bijvoorbeeld alsnog via een infiltratiekrat verderop in de tuin worden opgevangen.
Hoe beperkt u verharding zonder de bereikbaarheid van de tuin te verliezen?
Kies voor halfverharding op plekken waar u wel toegang nodig heeft, zoals een oprit of een pad, in plaats van volledige verharding over de gehele oppervlakte.
Een border met bodembedekkers langs een bestaand pad vermindert de hoeveelheid verharding zonder dat de bruikbaarheid van de tuin verandert.
Meer over het vervangen van bestrating door beplanting leest u in de uitleg over tegelwippen.
Ook een groen dak op een schuur of berging draagt bij aan een klimaatadaptieve tuin, al valt die maatregel meestal buiten het reguliere tuinontwerp en vraagt apart advies.
Wanneer stelt de gemeente eisen aan de afvoer van regenwater?
Bij nieuwbouw of een grote verbouwing kan een gemeente via het omgevingsplan of een eigen verordening eisen dat regenwater op eigen terrein wordt verwerkt in plaats van rechtstreeks op het riool te lozen.
Deze eisen verschillen per gemeente en gelden niet overal op dezelfde manier voor een bestaande tuin zonder bouwwerkzaamheden, dus navraag bij de eigen gemeente geeft daar zekerheid over.
Speelt er naast de tuin ook een bouwplan, zoals een aanbouw of een nieuwe schuur, dan is het verstandig de eisen voor waterberging in één keer met de gemeente te bespreken.
Twijfelt u of uw situatie onder een gemeentelijke eis valt, vraag dat dan na voordat de aanleg begint, zodat een aanpassing niet pas tijdens de uitvoering nodig blijkt.
Hoe verbetert de bodem zelf de opname van regenwater?
Een verdichte bodem laat water minder snel door dan een bodem met voldoende humus en structuur, dus bodemverbetering draagt rechtstreeks bij aan een klimaatadaptieve tuin.
Het aanbrengen van compost of mulch verbetert de bodemstructuur geleidelijk en vermindert tegelijk de kans op uitdroging in een droge zomer.
Een hovenier kan bij de opname van de tuin de bodemverdichting beoordelen en aangeven welke maatregel voor uw grondsoort het meeste effect heeft.
Een bodemverbetering werkt geleidelijk: het effect op de infiltratie van regenwater wordt vaak pas na een of twee groeiseizoenen goed zichtbaar, niet meteen na de eerste toepassing.
Veelgestelde vragen
Is een wadi geschikt voor elke tuin?
Niet elke tuin heeft de ruimte of het hoogteverschil voor een wadi; bij een kleinere tuin ligt een infiltratiekrat vaak meer voor de hand.
Moet ik bij een klimaatadaptieve tuin altijd de gemeente inschakelen?
Niet als het om een bestaande tuin zonder bouwwerkzaamheden gaat, maar bij nieuwbouw of een grote verbouwing is het verstandig de eisen van de gemeente vooraf na te vragen.
Werkt een regenton ook als waterberging bij hevige regen?
Een regenton heeft een beperkte inhoud en raakt bij aanhoudende regen snel vol, dus voor waterberging op langere termijn zijn een wadi of een infiltratiekrat effectiever.