De grond in Leeuwarden
De bodem onder Leeuwarden bestaat grotendeels uit zware zeeklei, afgezet toen de Middelzee hier nog een open zeearm was voordat die dichtslibde. Die klei houdt water goed vast, wat in een natte winter tot een drassige border kan leiden en in een droge zomer tot diepe scheuren in het gazon. Het vlakke, open landschap rond de stad geeft de wind vrij spel, en dat is in een tuinontwerp goed te merken aan jonge aanplant die zonder beschutting achterblijft.
Kernen en wijken
- Bilgaard
- Camminghaburen
- Huizum
- Wirdum
- Goutum
- Stiens
Tuinaanleg in Leeuwarden
Bij een nieuwe tuin op deze zware klei beginnen we met de afwatering, want water dat niet weg kan bij de fundering van een terras zorgt binnen een paar jaar voor verzakking. In Camminghaburen en Bilgaard, waar de kavels na de oorlog zijn aangelegd, ligt de klei vaak nog vast en onbewerkt onder een dunne teellaag.
In de oude binnenstad, dicht bij een gracht of de Vliet, werken we vaak met smalle toegangen en een kleinere tuin, waarbij elke vierkante meter een functie krijgt.
Tuinonderhoud tegen de wind
Een tuin in Wirdum of Goutum ligt vaak volledig in het open veld, zonder de beschutting die een dichte stadswijk wel biedt. Wij onderhouden hier hagen die niet alleen de erfgrens markeren maar ook als windscherm dienen voor de rest van de border.
In Stiens, waar de tuinen vaak wat ouder zijn, snoeien we hagen geleidelijk terug zodat ze hun functie als windkering niet in één keer verliezen.
Wat de zeeklei hier vraagt
Zware klei is alleen te bewerken als hij niet te nat is, dus plannen we grondwerk rond droge periodes, anders verdicht de grond juist verder. Een border krijgt op deze grond vaak een laag compost door de bovenste laag gemengd, zodat water beter kan indringen zonder dat de klei blijft samenklonteren.
Gazon op klei verdraagt weinig belasting in een natte periode, dus adviseren we een pad van tegels of grind op plekken waar veel gelopen wordt.
Bomen en hagen in een open landschap
Rond Leeuwarden groeien bomen minder vanzelfsprekend dan in een bosrijke streek, en een enkele solitaire boom in een grote tuin krijgt het zwaar te verduren bij storm. Wij kiezen voor soorten die tegen wind kunnen en planten ze waar nodig met extra steun in de eerste jaren.
Een haag van liguster of beuk werkt hier als eerste verdedigingslinie voordat de wind de rest van de tuin bereikt.
Regels van de gemeente Leeuwarden
Voor het kappen van een grotere boom kan de gemeente Leeuwarden een vergunning vragen, ook in de voormalige dorpskernen als Stiens en Wirdum die pas later bij de gemeente kwamen. We checken dat vooraf na, zodat werk niet stilligt.
Bij het afkoppelen van een regenpijp houden we rekening met de regels van Wetterskip Fryslân, dat in dit lage kleigebied toeziet op de waterafvoer.