Wat mag een waterschap eisen bij een tuin aan een sloot of dijk?
Grenst uw tuin aan een sloot of dijk, dan gelden naast de gemeentelijke regels ook de eisen van het waterschap, want de Keur stelt een beschermingszone in waarin u niet zomaar mag bouwen, graven of dicht beplanten, en de schouw controleert of u uw onderhoudsplicht aan de sloot nakomt.
Waar staat in de Keur van een waterschap wat u wel en niet mag?
De Keur is de verordening van het waterschap, vergelijkbaar met een APV maar dan voor water en waterkeringen. De Keur stelt regels voor werkzaamheden bij een watergang of dijk, zoals graven, dempen, bouwen of aanplanten binnen een beschermingszone.
Voor sommige van die werkzaamheden is een watervergunning of melding bij het waterschap nodig, los van een eventuele gemeentelijke vergunning voor hetzelfde werk.
De Keur onderscheidt daarbij vaak een kernzone, direct rond de watergang of dijk, en een ruimere beschermingszone eromheen; binnen de kernzone gelden de strengste eisen, terwijl in de beschermingszone soms meer is toegestaan mits u het waterschap vooraf informeert.
Wat staat er in de legger?
De legger is het register waarin het waterschap elke officiële watergang en dijk vastlegt, met de afmetingen en de onderhoudsplicht die daarbij hoort. In de legger staat ook wie verantwoordelijk is voor het onderhoud van een specifieke sloot, u als aangrenzende eigenaar of het waterschap zelf.
Twijfelt u over de status van de sloot langs uw tuin, dan geeft de legger van uw eigen waterschap uitsluitsel, niet een algemene aanname over wie onderhoudt.
De legger is voor iedereen te raadplegen, meestal via de website van het waterschap of op afspraak; vraag bij twijfel ook meteen de bijbehorende Keur op, want de legger geeft de maten en de Keur de regels die daarbij horen.
Wat houdt de schouw in?
De schouw is de periodieke controle waarbij het waterschap nagaat of eigenaren hun onderhoudsplicht aan een sloot zijn nagekomen, meestal in het najaar. Bent u onderhoudsplichtig en heeft u niet gemaaid of geruimd, dan volgt eerst een waarschuwing en daarna eventueel onderhoud op uw kosten.
Het waterschap kondigt de schouw doorgaans vooraf aan, zodat u de gelegenheid heeft om zelf op tijd te maaien of te ruimen.
Welke afstand moet u aanhouden bij een sloot?
Langs de insteek van een sloot geldt een beschermingszone waarbinnen u niet zomaar mag bouwen, diep wortelende beplanting mag zetten of mag verharden; de precieze afstand verschilt per waterschap en per type watergang.
Deze afstand vindt u terug in de legger of de Keur van uw eigen waterschap; ga niet uit van een vaste landelijke maat, want die bestaat niet.
Een border met diepwortelende beplanting vlak langs de slootkant kan bovendien de oever verzwakken, ook wanneer u formeel binnen de toegestane afstand blijft; kies bij twijfel voor beplanting met een ondiep wortelgestel dicht bij het water.
Wat als u toch dicht bij het water wilt bouwen of graven?
Werk binnen de beschermingszone, zoals een nieuw terras, een schutting of graafwerk dicht bij de insteek, vraagt meestal een watervergunning van het waterschap. Sinds de Omgevingswet (2024) kunt u zo een aanvraag vaak samen met een eventuele gemeentelijke vergunning indienen via het Omgevingsloket.
Zonder die vergunning uitgevoerd werk kan het waterschap laten terugdraaien, ook als de gemeente voor hetzelfde werk al toestemming had gegeven.
Veelgestelde vragen
Moet u zelf de sloot langs uw tuin onderhouden?
Vaak wel, als eigenaar van de aangrenzende grond, tenzij de legger van het waterschap het onderhoud aan het waterschap zelf toewijst; controleer dit in de legger van uw eigen waterschap.
Mag u een schutting direct op de slootkant plaatsen?
Meestal niet zonder toestemming; de beschermingszone langs de insteek verbiedt doorgaans een bouwwerk dicht bij het water, tenzij het waterschap daarvoor een vergunning of ontheffing verleent.
Verschilt de Keur per waterschap?
Ja, elk waterschap stelt een eigen Keur en legger vast, dus de regel van uw eigen waterschap is bepalend, niet die van een waterschap elders in het land.