Waarom staat mijn tuin onder water en wie is daarvoor verantwoordelijk?
Een tuin die na regen lang blijft staan, wijst meestal op een hoge grondwaterstand in combinatie met slecht doorlatende grond; Waternet meet die stand in Amsterdam met een netwerk van peilbuizen. De eigenaar van het perceel is zelf verantwoordelijk voor het grondwater op eigen terrein, terwijl de gemeente over het openbare deel gaat (gemeente Amsterdam, Omgevingsprogramma Riolering 2022-2027). Drainage en infiltratie zijn de gangbare middelen om het water weer weg te krijgen.
Wie meet de grondwaterstand in Amsterdam en hoe?
Waternet beheert in Amsterdam een netwerk van peilbuizen waarmee de grondwaterstand continu wordt gevolgd, en die gegevens vormen mede de basis voor het gemeentelijk beleid rond wateroverlast (gemeente Amsterdam, Omgevingsprogramma Riolering 2022-2027).
Een tuin die structureel drassig aanvoelt, staat vaak in een deel van de stad waar de grondwaterstand van nature hoog is, met veengrond die weinig water doorlaat.
Deze metingen laten bovendien zien dat de grondwaterstand per seizoen wisselt, wat verklaart waarom een tuin in de winter natter aanvoelt dan in een droge zomer.
Wie is verantwoordelijk voor water in mijn tuin?
De perceeleigenaar is zelf verantwoordelijk voor het grondwater op eigen terrein; de gemeente Amsterdam is verantwoordelijk voor het grondwater onder de openbare weg en voor de riolering die het water afvoert (gemeente Amsterdam, Omgevingsprogramma Riolering 2022-2027).
Blijft het water alleen in de eigen tuin staan, dan ligt de oplossing bij de eigenaar; loopt het probleem duidelijk door tot in de straat, dan is een melding bij de gemeente de juiste weg.
Wat doet drainage tegen een natte tuin?
Drainage voert overtollig water via een stelsel van gaten in de bodem af naar een lager punt of naar het riool, en is meestal de eerste maatregel bij een tuin die structureel te nat blijft.
Drainage werkt het best in combinatie met een bodem die het water ook zelf kan opnemen; op zware klei of veen is dat lastiger dan op zand.
Hoe verschilt infiltratie van drainage?
Infiltratie laat regenwater juist in de bodem zakken in plaats van het af te voeren, en is de maatregel die de gemeente Amsterdam aanmoedigt om het rioolstelsel te ontlasten (gemeente Amsterdam, Omgevingsprogramma Riolering 2022-2027).
Waar de bodem uit veen bestaat en van nature al nat is, is drainage vaak nodig naast infiltratie, omdat de grond het water niet snel genoeg opneemt.
Voor de uitvoering van drainage in een bestaande tuin staat de aanpak op drainage aan laten leggen.
Welke stappen kun je zelf nemen bij een natte tuin?
Voordat drainage of infiltratie wordt aangelegd, is het zinvol om eerst te kijken waar het water in de tuin het langst blijft staan en of dat samenvalt met het laagste punt van het perceel, want die waarneming bepaalt waar een oplossing het meeste effect heeft.
Het bijhouden van de grondwaterstand met een eigen peilbuis, naast de metingen die Waternet in Amsterdam al uitvoert, geeft een goed beeld van hoe snel het water na een bui weer zakt en of de situatie het hele jaar door hetzelfde blijft of alleen in natte perioden speelt.
Overleg met de buren is verstandig wanneer het water zich verplaatst richting de erfgrens, omdat een oplossing aan één kant van de grens de situatie aan de andere kant kan beïnvloeden, en dat sluit aan bij de verdeling van verantwoordelijkheid die de gemeente Amsterdam hanteert in het Omgevingsprogramma Riolering 2022-2027.
Ook de hoeveelheid verharding in de tuin speelt mee: hoe meer oppervlak volledig is afgesloten, hoe minder water vanzelf de bodem in kan zakken en hoe sneller een tuin na een bui drassig aanvoelt.
Veelgestelde vragen
Moet ik eerst de gemeente bellen bij een natte tuin?
Alleen als het water duidelijk vanuit de openbare weg de tuin in loopt of als de straat zelf ook wateroverlast heeft; blijft het probleem beperkt tot het eigen perceel, dan is dat voor rekening van de eigenaar.
Helpt ophogen ook tegen een natte tuin?
Een tuin die lager ligt dan de omgeving houdt water vast, dus een lichte ophoging kan verlichting geven, al is dat een aanvulling op drainage en geen vervanging ervan.
Kan de buurman aansprakelijk zijn voor water in mijn tuin?
Alleen bij een aanwijsbare oorzaak op het naburige perceel, zoals een afgesloten sloot of een verlegde afvoer; grondwater dat van nature hoog staat, is geen verantwoordelijkheid van de buren.