Wat is er aan de hand met mijn paardenkastanje?
Bij een paardenkastanje spelen doorgaans twee verschillende problemen door elkaar. Kastanjebloedingsziekte is een bacterie die donkere, vochtige plekken op de bast van de stam veroorzaakt en de boom op termijn kan verzwakken, terwijl de rupsjes van de kastanjemineermot vanaf de zomer bruine mijngangen in het blad vreten zonder de boom direct te doden. Bloedingsziekte vraagt om controle van de stam en soms ingrijpen, mineermot vraagt vooral om het opruimen van afgevallen blad.
Hoe herkent u kastanjebloedingsziekte op de stam?
Kastanjebloedingsziekte laat zich herkennen aan donkere, vochtige plekken op de bast van de stam, waaruit soms een roodbruin vocht sijpelt dat langs de stam naar beneden loopt. Onder die plekken is de bast vaak afgestorven, terwijl de boom er verder nog gezond uit kan zien.
De aantasting begint meestal bij de wortelvoet of onderin de stam en breidt zich geleidelijk naar boven uit. Bij een ernstige, ringvormige aantasting rond de hele stam raakt de sapstroom onderbroken, wat de conditie van de kroon op termijn aantast.
Wat betekent bloedingsziekte voor de stabiliteit van de boom?
Zolang de aantasting beperkt blijft tot een deel van de stamomtrek, is de stabiliteit van de boom meestal niet direct in gevaar en kan een paardenkastanje jarenlang met de ziekte blijven leven. Breidt de aantasting zich uit tot rondom de hele stam, dan verzwakt dat het hout eronder en neemt het risico op takbreuk of stambreuk toe.
Een hovenier beoordeelt de omvang van de aangetaste bast bij een controle, en herhaalt die controle met enige regelmaat, omdat de ziekte zich over meerdere jaren verder kan ontwikkelen. De afweging tussen behoud en kappen bij een verzwakte kastanje verloopt langs dezelfde lijnen als bij boom weg of boom blijft.
Wat doet de mineermot met het blad van een paardenkastanje?
De rupsjes van de mineermot vreten vanaf de zomer gangetjes tussen de boven- en onderkant van het blad, wat zich uit in bruine, verdroogde vlekken die zich vanaf juli en augustus over het hele blad kunnen verspreiden. Tegen het einde van de zomer oogt een zwaar aangetaste boom daardoor verbrand, terwijl de boom in werkelijkheid gewoon in leven blijft.
De schade van de mineermot is vooral cosmetisch en verzwakt de boom in de meeste gevallen niet blijvend, in tegenstelling tot kastanjebloedingsziekte, die wel aan de stam en de sapstroom raakt.
Hoe beperkt u de overlast van de mineermot volgend jaar?
De rupsjes van de mineermot overwinteren in het afgevallen blad onder de boom, en het opruimen en afvoeren van dat blad in het najaar vermindert de hoeveelheid motten die het jaar erop uitvliegen. Laat u het blad gewoon liggen, dan blijft de populatie op dezelfde plek in stand en herhaalt de aantasting zich.
Voor het afvoeren van grote hoeveelheden blad en ander snoeiafval gaat groenafval en grond afvoeren in op de manier waarop dat praktisch het beste verloopt.
Wanneer is professionele beoordeling van een paardenkastanje nodig?
Bij twijfel over de omvang van bloedingsziekte op de stam, of bij een grote, oude paardenkastanje dicht bij een woning of een pad, is een beoordeling door een hovenier of een boomdeskundige verstandiger dan zelf inschatten hoe ernstig de aantasting is. Alleen de stam vertelt betrouwbaar hoe ver de ziekte gevorderd is, het blad en de mineermot zeggen daar niets over.
Een combinatie van beide problemen tegelijk komt voor, maar zegt niets over de ernst van de bloedingsziekte; een boom met veel bladschade door de mineermot kan qua stam nog volledig gezond zijn.
Veelgestelde vragen
Is kastanjebloedingsziekte hetzelfde probleem als de mineermot?
Nee, het zijn twee losse problemen: een bacterie die de bast van de stam aantast tegenover een rups die het blad mineert, en ze komen los van elkaar of tegelijk voor.
Moet aangetast kastanjeblad apart worden afgevoerd?
Afvoeren via het reguliere groenafval is voldoende; belangrijk is vooral dat het blad niet onder de boom blijft liggen, waar de rupsjes van de mineermot erin overwinteren.
Kan een paardenkastanje met bloedingsziekte nog jaren blijven staan?
Ja, bij een beperkte aantasting van de bast kan de boom nog jarenlang functioneren; pas bij een uitgebreide, ringvormige aantasting neemt het risico voor de stabiliteit merkbaar toe.