Hoe leg ik tuinverlichting aan zonder een elektricien elke keer terug te halen?
Een laagspanningssysteem op twaalf volt, met een buiten geschikte transformator en kabels die diep genoeg liggen, is voor de meeste tuinverlichting voldoende en vraagt geen vaste aansluiting op het lichtnet. Alleen bij een vaste 230 volt-aansluiting buiten, bijvoorbeeld voor een stopcontact bij het terras, is werk aan de meterkast nodig dat niet zonder de juiste kennis wordt uitgevoerd.
Wat is het verschil tussen laagspanning en een vaste 230 volt-aansluiting?
Een laagspanningssysteem werkt via een transformator die de netspanning omlaag brengt naar twaalf volt, waardoor de kabels in de tuin zelf veilig te leggen zijn zonder gespecialiseerde aansluiting. Een vaste 230 volt-aansluiting buiten, zoals voor een stopcontact of een ingegraven lichtpunt, loopt rechtstreeks op netspanning en vraagt een aansluiting vanuit de meterkast.
Voor de meeste padverlichting, sfeerverlichting in een border of accentverlichting bij een boom volstaat een laagspanningssysteem, terwijl een vaste buitenkeuken of een verwarmde overkapping eerder om een vaste aansluiting vraagt.
Hoe diep moet een kabel voor tuinverlichting liggen?
Een laagspanningskabel ligt doorgaans ondieper dan een kabel op netspanning, maar toch diep genoeg om beschadiging door spitten of een schep te voorkomen. Bij het uitgraven van de sleuf is het raadzaam rekening te houden met plantgaten die later nog worden gegraven, zodat de kabel daar niet doorheen loopt.
Een kabel die te ondiep ligt, is het meest kwetsbaar op plekken waar ook wordt gelopen of gereden, zoals langs een pad of oprit.
Wat betekent boomgroei voor de ligging van de kabel?
Een kabel die vlak langs een jonge boom wordt gelegd, kan na jaren in de knel komen als de wortels dikker worden en wortelopdruk veroorzaken. Een ruime boog om de toekomstige wortelkluit heen voorkomt dat de kabel later moet worden verlegd.
Diezelfde afstand geldt voor lichtpunten zelf: een armatuur vlak tegen een stam aan staat na een paar seizoenen groei mogelijk in de weg.
Waar plaatst u de transformator zelf?
De transformator van een laagspanningssysteem staat bij voorkeur droog en overdekt, bijvoorbeeld tegen de gevel of in een berging, zodat hij niet rechtstreeks aan regen wordt blootgesteld. Vanaf die transformator vertakt de kabel zich naar de verschillende lichtpunten in de tuin.
Een transformator die te ver van de verste lichtpunten af staat, geeft daar een zwakker signaal dan dichter bij de bron; de afstand tot het verste punt bepaalt mede het benodigde vermogen.
Kan tuinverlichting later worden uitgebreid?
Een laagspanningssysteem is doorgaans eenvoudig uit te breiden met extra lichtpunten, zolang de transformator voldoende vermogen overheeft voor de nieuwe punten. Bij een vaste 230 volt-aansluiting is uitbreiding minder eenvoudig, omdat elke nieuwe aftakking via dezelfde vaste bedrading loopt.
Bij de aanleg van tuinverlichting is het daarom praktisch de kabeltracés zo te plannen dat een later lichtpunt zonder de hele sleuf opnieuw te graven kan worden aangesloten.
Stap voor stap
- Bepaal de lichtpunten Kies de plek van elk lichtpunt, met voldoende afstand tot toekomstige plantgaten en boomwortels.
- Graaf de kabeltracés Graaf sleuven op voldoende diepte, langs paden en borders, tot bij de gekozen plek van de transformator.
- Plaats de transformator Zet de transformator op een droge, overdekte plek dicht bij een bestaand stopcontact.
- Sluit de lichtpunten aan Verbind de armaturen met de laagspanningskabel en test de werking voordat de sleuven worden dichtgemaakt.
- Werk de sleuven af Vul de sleuven aan met grond of straatzand, afhankelijk van of de kabel onder gazon, border of bestrating ligt.
Veelgestelde vragen
Is laagspanningsverlichting even fel als verlichting op netspanning?
Moderne ledverlichting op laagspanning geeft doorgaans voldoende licht voor sfeer- en padverlichting; voor felle verlichting van een groot terras kan meerdere lichtpunten combineren nodig zijn.
Kan tuinverlichting op laagspanning zonder problemen buiten blijven staan in de winter?
Ja, buiten geschikte armaturen en kabels zijn bestand tegen vorst en vocht; alleen de transformator vraagt een droge, overdekte plek.
Moet elke sleuf voor tuinverlichting apart worden gegraven?
Nee, kabels voor meerdere lichtpunten kunnen in dezelfde sleuf naast elkaar liggen, zolang de sleuf breed genoeg is en de kabels elkaar niet kruisen op een onoverzichtelijke manier.