Tuinen in Zaanstad: het woningbeeld
De gemeente Zaanstad telt 72.329 woningen voor 162.828 inwoners. 62% daarvan is een eengezinswoning, 38% een appartement of ander meergezinshuis. Een eengezinswoning heeft in de regel een eigen tuin; bij een meergezinswoning is dat een balkon, een dakterras of een gedeelde binnentuin, en ook daar komen wij.
Binnen de eengezinswoningen is de tussenwoning het grootste type (35% van alle woningen): vrijstaand 5%, hoekwoning 15%, tussenwoning 35%. Dat zegt iets over de vorm van de tuinen die we hier tegenkomen: een tussenwoning heeft een smalle, diepe achtertuin met buren aan twee kanten, een vrijstaande woning een tuin rondom met meer wind en meer zon.
Slechts 7% van de woningen is in de afgelopen tien jaar gebouwd; 93% is ouder. In een bestaande tuin is de bodem meestal ingegroeid en de beplanting volwassen: daar gaat het vaker om renovatie, snoei en het herstellen van bestrating dan om aanleg in een lege tuin.
54% van de woningen is een koopwoning en 46% wordt gehuurd. Bij een huurwoning stemmen we grotere ingrepen, zoals een boom weghalen of een schutting vervangen, eerst af met de verhuurder.
| Kenmerk | Aantal of aandeel | Peildatum |
|---|---|---|
| Inwoners | 162.828 | 1 januari 2025 |
| Huishoudens | 73.883 | 1 januari 2025 |
| Woningen | 72.329 | 1 januari 2025 |
| Eengezinswoningen | 62% | 1 januari 2025 |
| Vrijstaand | 5% | 1 januari 2025 |
| Meergezinswoningen | 38% | 1 januari 2025 |
| Koopwoningen | 54% | 1 januari 2025 |
| Gebouwd in de afgelopen tien jaar | 7% | 1 januari 2025 |
| Nieuwbouwwoningen toegevoegd | 604 | 2024 |
| Landoppervlak (km²) | 74 | 1 januari 2025 |
| Stedelijkheid (CBS) | sterk stedelijk | 1 januari 2025 |
Bron: CBS 86165NED, Kerncijfers wijken en buurten 2025 (inwoners en woningen per 1 januari 2025; nieuwbouw over 2024). Percentages zijn afgerond en tellen niet altijd op tot 100.
Zaanstad vergeleken met Noord-Holland
Met 162.828 inwoners staat Zaanstad op plaats 4 van de 44 gemeenten in Noord-Holland, van groot naar klein. De gemeente heeft 5,1% van de woningen in de provincie op 2,8% van het landoppervlak.
Per vierkante kilometer land wonen er 2.208 mensen, tegenover 1.124 gemiddeld in Noord-Holland. Het CBS noemt Zaanstad daarmee een sterk stedelijke gemeente. In een stedelijke omgeving werken we vaak in kleine tuinen met weinig ruimte voor materiaal: aanvoer en afvoer gaan dan door het huis of via een steeg, en dat plannen we vooraf.
| Kenmerk | Gemeente Zaanstad | Provincie Noord-Holland |
|---|---|---|
| Inwoners | 162.828 | 2.992.016 |
| Woningen | 72.329 | 1.420.068 |
| Landoppervlak (km²) | 74 | 2.663 |
| Inwoners per km² land | 2.208 | 1.124 |
| Woonplaatsen | 8 | 238 |
De provincietotalen zijn opgeteld uit de gemeentecijfers van het CBS; dichtheden en aandelen zijn daaruit berekend.
De grond in Zaanstad
Op 2 punten in de gemeente hebben we de Bodemkaart 1:50.000 bevraagd: petgaten (AP) nabij het middelpunt en koopveengronden op veenmosveen (hVs/Vd) nabij het middelpunt. Dat is een steekproef en geen oppervlaktemeting; bebouwd gebied staat op de kaart vaak niet ingetekend. Wat er in uw tuin ligt, bepalen we ter plekke met een grondboor.
Wisselende grond. De kaart geeft hier een samengestelde eenheid: binnen korte afstand wisselt de grond. Wat er in één tuin ligt, stellen we ter plekke vast met een grondboor voordat we een beplantingsplan of een fundering voor bestrating maken.
Veengrond. Veengrond is zacht, vochtig en zuur, en zakt langzaam in. Terrassen en paden vragen een fundering die met de grond mee kan zakken of juist tot vaste grond reikt, hagen en bomen een soortkeuze die bij nat en zuur past, en elke ophoging blijft na jaren nog zakken.
Steekproef bodemkaart
- AP Petgaten, nabij het middelpunt
- hVs/Vd Koopveengronden op veenmosveen, nabij het middelpunt
BRO Bodemkaart 1:50.000, versie 2025, via PDOK; steekproef per punt, geen oppervlaktemeting. Methode en bronnen
Woonplaatsen in de gemeente Zaanstad
De gemeente Zaanstad heeft 8 officiële woonplaatsen in de CBS-indeling van 2026, waaronder Assendelft, Koog aan de Zaan, Krommenie en Westknollendam. Wij komen in alle woonplaatsen; de cijfers hierboven gelden voor de gemeente als geheel en niet voor een dorp of wijk afzonderlijk.
Met een eigen pagina: hovenier Zaandam, hovenier Zaanstad.
- Assendelft
- Koog aan de Zaan
- Krommenie
- Westknollendam
- Westzaan
- Wormerveer
- Zaandam
- Zaandijk
Bron: CBS 86312NED, Woonplaatsen in Nederland 2026 (indeling 1 januari 2026). Een naam met link heeft een eigen plaatspagina.