Kwel
Kwel is grondwater dat onder druk vanuit een hoger gelegen gebied of een rivier omhoogkomt in een lager gelegen tuin, waardoor de bodem er natter blijft dan regenval alleen zou verklaren.
Kwel ontstaat doordat water op een hoger punt de bodem in zakt en er verderop, onder druk van dat hoogteverschil, weer omhoogkomt. Dat gebeurt aan de randen van een polder die grenst aan hoger gelegen zandgrond, en langs rivierdijken bij hoogwater.
Bekende kwelgebieden liggen in de Alblasserwaard, de Krimpenerwaard en de lage delen van het rivierengebied rond de Betuwe, waar water vanuit de rivier de dijk onderlangs weet te bereiken. Ook aan de rand van de Noordoostpolder, tegen de Veluwe aan, speelt kwel mee in de grondwaterstand.
Voor een tuin betekent aanhoudende kwel dat een gazon of border structureel natter blijft dan de neerslag verklaart, ook in een droge periode. Drainage voert het overtollige water dan wel af, maar lost de oorzaak, het hoogteverschil verderop, niet op.
Beplanting die tegen natte voeten kan, verdraagt kwel beter dan soorten die van een droge, goed doorlatende bodem houden.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn tuin last heeft van kwel?
Als de grond ook na een droge week nog drassig aanvoelt, vooral aan de laagste kant van de tuin, wijst dat vaker op kwel dan op regenwater dat gewoon nog niet is weggezakt.
Kan kwel worden tegengehouden?
Niet volledig; het hoogteverschil dat de kwel veroorzaakt, ligt buiten de tuin. Wat wel kan, is het water dat naar boven komt opvangen en afvoeren met drainage.