Hoe houd ik een haag gezond op veengrond?
Op veengrond blijft een haag het best gezond met een ruim plantgat, een goed losgemaakte wortelkluit en voldoende drainage tegen een hoge grondwaterstand, omdat natte, zuurstofarme veengrond wortelrot merkbaar in de hand werkt. Kies daarnaast een haagsoort die tegen een wisselende bodemvochtigheid kan, zoals liguster of taxus, in plaats van een soort die vooral goed doorlatende, luchtige grond nodig heeft.
Wat doet inklinking van veengrond met een haag?
Inklinking van veengrond laat de bodem geleidelijk zakken naarmate het veen inklinkt en ontwatert, waardoor een haag die op peil is geplant na verloop van jaren dieper in de grond kan komen te staan dan bij het planten. Dat verandert de verhouding tussen de wortelkluit en het maaiveld.
Bij een haag die over een langere rij ongelijk inklinkt, ontstaat een golvend verloop in de haaglijn, ook als alle planten dezelfde soort en leeftijd hebben. Dat golvende verloop is een teken van de bodem, niet van de gezondheid van de haag zelf. Een eerder aangebrachte laag ophoogzand onder de tuin klinkt zelf nauwelijks in, maar het onderliggende veen daaronder blijft doorzakken, waardoor het verschil tussen beide lagen na verloop van jaren zichtbaar kan worden in de stand van de haag en in de aansluiting op omliggende bestrating.
Hoe ontstaat wortelrot bij een hoge grondwaterstand?
Wortelrot ontstaat wanneer de wortels van een haag te lang in water komen te staan omdat de grondwaterstand hoog is en de bodem onvoldoende lucht doorlaat; de wortels krijgen dan te weinig zuurstof en gaan langzaam rotten in plaats van vocht op te nemen. Op veengrond, die van nature water vasthoudt, is dat risico groter dan op zand.
Drainage onder of naast de haaglijn voert overtollig water af en houdt de wortelzone daardoor beter beluchtbaar, vooral in een natte winterperiode wanneer de grondwaterstand het hoogst staat. Naast drainage helpt ook infiltratie van regenwater verderop in de tuin om piekbelasting van de bodem rond de haag te beperken, zodat het water minder lang rond de wortels blijft staan na een fikse bui.
Waarom maken het plantgat en de wortelkluit verschil op veengrond?
Een ruim plantgat, breder dan de wortelkluit zelf, geeft de wortels van een nieuwe haag de ruimte om in losse grond door te groeien in plaats van tegen een verdichte wand van het gat te stuiten. Op veengrond, die snel dichtslaat na het graven, weegt dat extra zwaar.
Een wortelkluit die bij het planten goed is losgemaakt aan de randen, groeit sneller de omliggende grond in dan een kluit die strak en onaangeroerd de grond in gaat; op natte veengrond blijft een onaangeroerde kluit anders vaak op zichzelf staan in een plas water. Een bodemverbetering met compost onder en rond de kluit maakt de overgang tussen het plantgat en de omliggende veengrond bovendien geleidelijker, wat de doorworteling verder op gang helpt en de aanslag van de nieuwe beplanting versnelt.
Welke haagsoort verdraagt veengrond het beste?
Liguster en taxus verdragen een wisselende vochtigheid op veengrond beter dan soorten die vooral goed doorlatende, luchtige grond nodig hebben. Beuk stelt hogere eisen aan de doorlatendheid van de bodem en reageert eerder met merkbaar bladverlies op langdurig natte, zuurstofarme grond.
Bij twijfel over de bodem onder een geplande haag gaat Veen, klei of zand verder in op het onderscheid tussen de grondsoorten in Amsterdam en Noord-Holland en wat dat betekent voor de keuze van beplanting in het algemeen. Ook de breedte die een soort nodig heeft speelt mee bij de keuze op veengrond; Welke haag past bij een smalle Amsterdamse tuin zet de verschillen tussen beuk, taxus, liguster en haagbeuk op dat punt voor een smalle standplaats naast elkaar.
Veelgestelde vragen
Herstelt een haag met wortelrot nog na verbeterde drainage?
Herstel is mogelijk zolang niet het hele wortelstelsel is aangetast; een deel van de haag met minder ernstige schade kan na verbeterde drainage weer aanslaan, terwijl zwaar aangetaste planten vaak vervangen moeten worden.
Moet ik bij veengrond een ander plantseizoen aanhouden dan bij zandgrond?
Het plantseizoen zelf verschilt niet wezenlijk, maar op natte veengrond is het verstandiger te wachten tot de grond niet verzadigd is met water, omdat planten in een drassig plantgat de aanslag vertraagt.
Is bemesten voldoende om een haag op veengrond gezond te houden?
Nee, bemesten helpt de groei maar lost een slechte waterhuishouding niet op; zonder voldoende drainage tegen een hoge grondwaterstand blijft het risico op wortelrot bestaan, ongeacht de bemesting.