Hoe herken ik natte voeten bij planten?

Geel blad aan de onderkant van de plant, terwijl de grond zichtbaar vochtig is, wijst vaker op natte voeten dan op droogte; bij droogte verkleurt blad juist bruin en verdroogd in plaats van geel en slap. Groeit een plant slecht ondanks voldoende water en voeding, dan is de wortel vaak het probleem, niet het blad.

Graaf voorzichtig een klein stuk van de wortelkluit vrij; zwarte, zachte of onaangename wortels wijzen op wortelrot, terwijl gezonde wortels stevig en lichtgekleurd aanvoelen. Blijft er water in het plantgat staan lang nadat het heeft geregend, dan is dat zelf al een teken dat de bodem daar te weinig water kwijt kan.

Een peilbuis, een smalle buis met gaatjes die in de grond wordt geplaatst, laat zien op welke diepte het grondwater in de tuin staat; u leest de stand af door met een touwtje of meetlint in de buis te peilen. Zonder peilbuis geeft een boorgat van ongeveer een halve meter diep een indicatie: blijft er binnen een dag water in staan, dan staat het grondwater daar hoog.

Meet op meerdere momenten in het jaar, want de grondwaterstand op veengrond wisselt sterk tussen een natte winter en een droge zomer. Een meting na een droge periode vertelt niet het hele verhaal over de grondwaterstand die planten het hele jaar door ervaren.

Drainage werkt goed als het probleem vooral zit in water dat te traag wegzakt door een verdichte of kleiige laag; een drainagebuis voert het overtollige water dan af naar een verzamelpunt of de wadi. Staat het grondwater zelf structureel hoog, dan lost drainage het probleem niet op, omdat er dan simpelweg te weinig ruimte onder het maaiveld overblijft.

In dat geval helpt ophogen van het plantgat of de border met ophoogzand en organische stof beter, zodat de wortels boven de natte laag blijven. Combineer ophogen bij voorkeur met de keuze voor planten die een hogere grondwaterstand van nature verdragen, in plaats van uitsluitend op techniek te vertrouwen.

Sommige planten groeien van nature op een vochtige tot natte bodem en verdragen een tijdelijk hoge grondwaterstand beter dan de gemiddelde border; dat maakt de keuze van de plant net zo belangrijk als de bodemtechniek. Kies bij een structureel natte plek voor soorten die in het wild ook op oevers of in moerasachtige grond voorkomen.

Plant een soort die natte voeten niet verdraagt nooit in een plantgat dat na regen nog dagenlang water vasthoudt; ook een goede bemesting verandert daar niets aan zolang de wortels in verzadigde grond blijven staan. Overweeg bij twijfel eerst een proefperiode met enkele planten voordat de hele border wordt ingericht.

Een vaste plant met een compacte wortelkluit herstelt na een periode van natte voeten vaak beter dan een heester met een houtige, minder flexibele wortel, omdat de fijne wortels van vaste planten sneller nieuwe groei maken zodra de grond droger wordt. Bij een heester of een jonge boom duurt herstel van wortelrot aanzienlijk langer, en een deel van de schade blijft zichtbaar in de kroon.

Snijd bij een heester of jonge boom met wortelrot niet meteen alle aangetaste wortels weg; verwijder eerst de duidelijk zachte en verkleurde delen en geef de plant daarna de tijd om te herstellen voordat verdere maatregelen zoals ophogen of drainage worden toegepast. Een plant die na een groeiseizoen nog steeds geel blad vertoont ondanks een drogere bodem, wortelt waarschijnlijk te diep in een nog altijd natte laag.