Vergunningvrij bouwen
Vergunningvrij bouwen betekent dat een bouwwerk zonder omgevingsvergunning mag worden gebouwd, zolang het binnen de maten en de voorwaarden van de landelijke regels en het omgevingsplan blijft.
Vergunningvrij is niet regelvrij. Ook zonder vergunning gelden de bouwtechnische eisen, de regels van het omgevingsplan over het uiterlijk, en het burenrecht van boek 5 van het Burgerlijk Wetboek.
Sinds de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking trad, staan er twee vragen naast elkaar: is de bouwactiviteit technisch vergunningvrij, en mag hij op die plek volgens het omgevingsplan. Voor een erf- of perceelafscheiding is landelijk maximaal één meter hoogte vergunningvrij (Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.29); tot twee meter mag het meestal achter de lijn langs de voorkant van het hoofdgebouw, op grond van de bruidsschat die in 2024 in het tijdelijke deel van het omgevingsplan kwam. Bij een monument of in een beschermd stadsgezicht vervalt die vrijstelling, en dat raakt in Amsterdam een groot deel van de binnenstad.
Voor een tuin gaat het vooral om een erfafscheiding, een tuinhuis of een overkapping. Controleer de regels per adres in het omgevingsplan voordat het hout wordt besteld, en reken los daarvan op een objectvergunning voor wat er tijdens de bouw op straat staat.
Wat er bij een schuur of berging komt kijken, staat op schuur renoveren.
Veelgestelde vragen
Is een tuinhuis vergunningvrij?
Vaak wel in het achtererfgebied, binnen de maten voor hoogte en oppervlak en zolang het omgevingsplan het toelaat. Bij een monument, een beschermd stadsgezicht of een plaatsing voor de voorgevel geldt dat niet, dus controleer het per adres.
Kan de gemeente een vergunningvrij bouwwerk laten weghalen?
Ja, als blijkt dat het buiten de voorwaarden valt. Vergunningvrij is een vrijstelling met maten eraan vast; wie die maten overschrijdt bouwt zonder vergunning, en dan kan de gemeente handhaven.