Mag ik een tuinhuis of berging vergunningvrij plaatsen en hoe groot mag die zijn?
Een tuinhuis of berging op het achtererfgebied valt onder de regels voor een vergunningvrij bijbehorend bouwwerk (Besluit bouwwerken leefomgeving, bijlage II). De toegestane oppervlakte hangt af van de grootte van uw achtererfgebied en van wat er al aan bebouwing op het perceel staat, en de vergunningcheck van het Omgevingsloket rekent dat voor uw eigen adres uit.
Wanneer telt een tuinhuis als bijbehorend bouwwerk?
Een bijbehorend bouwwerk is een op de grond staand, functioneel bij het hoofdgebouw horend bouwwerk, zoals een tuinhuis, een berging, een garage of een aangebouwde serre; de term staat centraal in de regels voor vergunningvrij bouwen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving.
De regels gelden alleen als het bijbehorend bouwwerk echt bij een woning of ander hoofdgebouw hoort; los daarvan, bijvoorbeeld op een kaal perceel zonder woning, is de regeling niet van toepassing.
Een tuinhuis dat u later ombouwt tot bijvoorbeeld een zelfstandige woonruimte, valt daarmee buiten de vergunningvrije regeling voor een bijbehorend bouwwerk, ook als de afmetingen ongewijzigd blijven, omdat het gebruik dan verandert.
Hoe wordt de toegestane oppervlakte bepaald?
De maat werkt met een staffel die gekoppeld is aan de grootte van uw achtererfgebied. Hoe groter dat erf, hoe meer vergunningvrije bebouwing is toegestaan, tot een in de wet vastgelegd maximum. Een tuinhuis of berging telt daarbij samen met alles wat al aan bijbehorende bouwwerken op het perceel staat.
Omdat deze staffel per perceel verschilt, geeft de vergunningcheck van het Omgevingsloket de precieze maat voor uw eigen adres; reken zelf geen vaste vierkante meters, maar vraag de uitkomst voor uw situatie op.
Welke bouwhoogte is toegestaan?
De maximale hoogte hangt af van het type dak en van de afstand tot de erfgrens en het hoofdgebouw; een plat dak kent doorgaans een andere maximale hoogte dan een schuin dak. Ook hier geeft de vergunningcheck van het Omgevingsloket de exacte hoogte voor uw perceel.
Een hoger bouwwerk dan de vergunningvrije maat toestaat, vraagt altijd een omgevingsvergunning, ook als de oppervlakte zelf wel binnen de grens blijft.
Staat het tuinhuis dicht tegen het hoofdgebouw aan, dan valt het vaak onder een ruimere hoogtemaat dan een vrijstaande berging verderop in de tuin; de afstand tot de woning bepaalt dus niet alleen de oppervlakte maar ook de toegestane hoogte.
Moet u rekening houden met de erfgrens bij het plaatsen van een tuinhuis?
Het Burgerlijk Wetboek kent geen vaste afstandsregel voor een gebouw zoals voor een boom of heg; wel kan het omgevingsplan van uw gemeente een eigen afstand tot de erfgrens eisen, naast de landelijke maten uit het Besluit bouwwerken leefomgeving.
Het artikel over de erfgrens in het Burgerlijk Wetboek zet uiteen welke burenrechtelijke regels wel en niet voor bouwwerken gelden.
Wanneer is een vergunning alsnog verplicht?
Zodra u de oppervlakte- of hoogtegrens overschrijdt, is een omgevingsvergunning nodig; hetzelfde geldt bij een monumentaal pand, een beschermd stadsgezicht of een perceel waarvoor het omgevingsplan een afwijkende regel stelt.
Twijfelt u of uw plan binnen de vergunningvrije maten past, dan geeft een aanvraag bij het Omgevingsloket vooraf zekerheid, in plaats van achteraf een handhavingstraject te riskeren.
Stap voor stap
- Meet het achtererfgebied van uw perceel Bepaal het deel van uw perceel achter de voorgevelrooilijn.
- Tel de bestaande bebouwing mee Reken bestaande bijbehorende bouwwerken mee in de staffel voordat u een nieuw tuinhuis plant.
- Controleer de vergunningcheck van het Omgevingsloket Vraag de precieze oppervlakte- en hoogtemaat voor uw eigen adres op.
- Vraag een vergunning aan zodra u buiten de maten valt Dien de aanvraag in als de gewenste omvang of hoogte de vergunningvrije grens overschrijdt.
Veelgestelde vragen
Telt een tuinhuis mee in de berekening voor een schutting ernaast?
De regels voor een erfafscheiding en voor een bijbehorend bouwwerk staan los van elkaar in hoogte, maar het bebouwde oppervlak van het tuinhuis telt wel mee in de staffel voor overige bijbehorende bouwwerken op hetzelfde achtererfgebied.
Mag u een berging plaatsen op een perceel zonder woning, zoals een volkstuin?
Nee, de regeling voor een bijbehorend bouwwerk vereist een hoofdgebouw waarbij het hoort; een volkstuincomplex zonder woning valt onder een ander regime, vaak met een eigen reglement van de vereniging en het omgevingsplan.
Verandert de maat als uw woning een rijtjeshuis is met een klein achtererf?
Ja, een kleiner achtererfgebied geeft minder ruimte binnen de staffel; het landelijke maximum blijft gelijk, maar bij een klein perceel bereikt u dat maximum meestal niet.