Wanneer mag ik een schutting, pergola of overkapping zonder vergunning bouwen?
Op het achtererfgebied, achter de voorgevelrooilijn, mag een erfafscheiding zonder vergunning tot twee meter hoog zijn; grenst het erf aan openbaar toegankelijk gebied of staat het bouwwerk vóór de voorgevelrooilijn, dan geldt een maximum van één meter (Besluit bouwwerken leefomgeving, bijlage II). Voor een overkapping met een dak gelden vaak de regels voor een bijbehorend bouwwerk in plaats van die voor een erfafscheiding.
Wat bepaalt of u op het achtererfgebied bouwt?
Het achtererfgebied is het deel van uw perceel achter de voorgevelrooilijn, de denkbeeldige lijn langs de voorgevel van uw huis doorgetrokken naar de zijerfgrenzen. Bouwt u vóór die lijn, dan gelden strengere maten dan erachter.
Grenst uw erf ook rechtstreeks aan een openbare weg, een plantsoen of ander openbaar toegankelijk gebied, dan telt die zijde extra streng mee, ook als het formeel achtererfgebied is.
Bij een hoekwoning loopt de voorgevelrooilijn vaak aan twee zijden van het perceel door, zodat een groter deel van de tuin als voorerfgebied telt dan bij een woning met maar één straatzijde; teken de lijn daarom voor uw eigen perceel uit voordat u de hoogte bepaalt.
Welke hoogte mag zonder vergunning op het achtererfgebied?
Op het achtererfgebied, niet grenzend aan openbaar toegankelijk gebied, mag een erfafscheiding zoals een schutting zonder vergunning tot twee meter hoog zijn (Besluit bouwwerken leefomgeving, bijlage II). Deze maat geldt voor het hele achtererf, niet alleen vlak achter de woning.
De hoogte wordt gemeten vanaf het aansluitende terrein, dus een schutting op een verhoogd terras telt vanaf dat verhoogde niveau, niet vanaf het oorspronkelijke maaiveld.
Welke hoogte geldt vóór de voorgevelrooilijn of aan de openbare weg?
Vóór de voorgevelrooilijn, en op elke plek die grenst aan openbaar toegankelijk gebied, ligt de vergunningvrije hoogte op één meter (Besluit bouwwerken leefomgeving, bijlage II). Een hogere erfafscheiding op die plek vraagt altijd een omgevingsvergunning.
Deze lagere maat bestaat vooral voor de verkeersveiligheid en het straatbeeld; een gemeente kan bij de beoordeling van een vergunningaanvraag daar zwaar aan tillen.
Geldt dezelfde regel voor een pergola of overkapping als voor een schutting?
Een open, onoverdekte pergola wordt qua hoogte meestal beoordeeld als een erfafscheiding, met dezelfde grens van één of twee meter. Zodra de constructie een dak of dichte overkapping krijgt, valt hij eerder onder de regels voor een bijbehorend bouwwerk, met eigen maten voor oppervlakte en hoogte.
Het artikel over een tuinhuis of berging vergunningvrij plaatsen beschrijft die regels voor een bijbehorend bouwwerk, die ook voor een overkapping met dak gelden.
Een carport zonder wanden valt in de praktijk vaak ook onder de regels voor een bijbehorend bouwwerk in plaats van die voor een erfafscheiding, ook al oogt de constructie open; het dakvlak is daarbij het bepalende kenmerk, niet de afwezigheid van zijwanden.
Wat voegt het omgevingsplan van uw gemeente nog toe?
Het Besluit bouwwerken leefomgeving geeft de landelijke basismaten, maar het omgevingsplan van uw gemeente kan daarnaast eigen eisen stellen, bijvoorbeeld aan een beschermd stadsgezicht of een welstandszone. Amsterdam laat in het artikel over een schutting of pergola in Amsterdam zien hoe zo een lokale aanvulling werkt.
Controleer daarom altijd het omgevingsplan van uw eigen gemeente via het Omgevingsloket voordat u uitgaat van alleen de landelijke maten.
Stap voor stap
- Bepaal de voorgevelrooilijn van uw perceel Trek de gevellijn van uw huis door naar de zijerfgrenzen om achter- en voorerfgebied te scheiden.
- Meet de gewenste hoogte Meet vanaf het aansluitende terrein en vergelijk met de grens van één of twee meter.
- Controleer het omgevingsplan van uw gemeente Kijk via het Omgevingsloket of er een aanvullende eis geldt, bijvoorbeeld bij een beschermd stadsgezicht.
- Vraag alsnog een vergunning aan als u buiten de maten valt Dien de aanvraag in zodra de gewenste hoogte of locatie boven de vergunningvrije grens uitkomt.
Veelgestelde vragen
Telt een schutting op de erfgrens met de buren als voor- of achtererfgebied?
Dat hangt af van de ligging ten opzichte van de voorgevelrooilijn van uw eigen huis, niet van het feit dat de schutting op de grens met de buren staat; dezelfde lijn scheidt voor- en achtererfgebied voor de hele lengte van het perceel.
Mag u een pergola tegen de garage aanbouwen zonder vergunning?
Dat kan, mits de garage zelf op het achtererfgebied staat en de pergola binnen de geldende maten voor een bijbehorend bouwwerk blijft; de regels tellen dan cumulatief met wat er al aan bebouwing op het perceel staat.
Verandert de regel als de schutting een gezamenlijke erfafscheiding met de buren is?
De vergunningvrije maten blijven gelijk, maar een erfafscheiding precies op de grens kan burenrechtelijk gezamenlijk eigendom worden; leg de kosten en het onderhoud dan het beste vooraf schriftelijk met de buren vast.